Najstarszy polski film fabularny

>Najstarszy polski film fabularny

Wczorajsze wydanie Wiadomości Wrzesińskich było dość szczególne, a mianowicie dołączona była płyta DVD z najstarszym polskim filmem fabularnym – Cierpienia Polski, znane również jako Kultura Pruska. Zanim odkryto, pierwszeństwo miał „Antoś pierwszy raz w Warszawie”.

Cierpienia Polski („Les Martyrs De La Pologne”) to niemy film, powstały na początku XX wieku i stworzony w kantorze kinematograficznym „Siła” Mojżesza Towbima w Warszawie – pierwsza projekcia odbyła się 22 października 1908 roku, jednak taśmy nie przetrwały. Kultura Pruska wkrótce została przez władze carskie ocenzurowana, ale i tak film pojawiał sie w Moskwie, we Włoszech i we Francji. I to właśnie we Francji znaleziono kopię w/w pozycji, opatrzoną w francuskie napisy i zmienionym tytułem.

Film opowiada o brutalnych metodach germanizacji w Wielkopolsce; Nawiązano do odmowy mówienia pacierza w języku niemieckim przez dzieci z Wrześni i ukarania rodziców za tą odmowę i strajk, a także słynnego wozu Drzymały. Należy podkreślić, że sprawa dzieci z 1901 roku poruszyła niemal całą Polonię w Europie i nie tylko; w Poznaniu stawiali się za strajkującymi, Maria Konopnicka i Henryk Sienkiewicz protestowali na arenie międzynarodowej, pisząc wiersze i publikując listy m.in. do cesarza Wilhelma II.

Odkrycia dokonali w 2000 roku profesorowie Małgorzata i Marek Hendrykowscy z UAM Poznań na podstawie wycinków warszawskiej prasy, którzy podkreślili, iż film był podstawą do dyskusji politycznej na arenie międzynarodowej o Polsce, kiedy to jej od 100 lat nie było na mapie. Natomiast burmistrz Wrześni, Tomasz Kałużny rozpoczął starania o pozyskanie kopii, a to już tak łatwo nie było:

Kilka lat temu po przeczytaniu tych słów, postanowiłem dotrzeć do kopii filmu i zaprezentować go tutaj, we Wrześni – mówi Tomasz Kałużny, burmistrz Wrześni. Powodem była oczywiście fabuła filmu, a więc historia Strajku Dzieci Wrzesińskich – dodaje. – Po długich, kilkuletnich staraniach, w które angażowaliśmy zaprzyjaźnione z Wrześnią władze miasta Bruz, ambasadę polską w Paryżu oraz mieszkankę Wrześni, która znalazła się w stolicy Francji, udało się dotrzeć do Francuskiego Archiwum Filmowego, gdzie na początku XX w. trafiały kopie filmów z całej Europy i uzyskać zgodę na przekazanie kopii filmu do Polski – relacjonuje burmistrz. Niestety okazało się, że mimo szczegółowych ustaleń, kopię 35 mm filmu wysłano do FILMOTEKI NARODOWEJ w Warszawie a nie do nas do Wrześni. Minęło kolejnych kilka miesięcy na poszukiwaniu „zaginionej” kopii – tym razem w Polsce. Gdy okazało się, że „nasz” film znalazł się w Warszawie, wystąpiliśmy do Filmoteki Narodowej o przegranie filmu na płytę DVD. Film jest oczywiście niemy.

Nadmienię, że muzykę do tego filmu przygotował znany kompozytor – Krzesimir Dębski a prapremiera filmu odbyła się we Wrześni 30 stycznia br.

Warto zatem zapoznać się z przebiegiem strajku z 1901 roku (autorstwa pani mgr Heleny Mordal), opisane ze szczegółami na 100-lecie w 2001 roku a 8.minutowy film można obejrzeć za pośrednictwem StopKlatki. Nie ukrywam, że jestem pozytywnie zaskoczony tym dodatkiem w postaci płyty dvd, jednocześnie zastanawiam się, czy to nie jest element kampanii wyborczej pana burmistrza, który zarówno odbudowuje i jak psuje wrzesińskie tradycje ale o tym wspomnę później. Tymczasem jestem dumny, że zachowała się niemalże żywa pamiątka z tego okresu i że kopia przetrwała aż po dzień dzisiejszy.

p.s.: Jakby ktoś przejeżdżał przez Wrześnię lub A2 między Poznaniem a Koninem, to niech poświęci godzinę lub dwie na zwiedzanie miasta :P.

 

0 0 vote
Article Rating
1 Komentarz
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
lukers
11 lat temu

Godzinę lub dwie na zwiedzanie hm… trzeba być mega maniakiem zwiedzania, aby zapełnić dwie godziny zwiedzania we Wrześni :P

%d bloggers like this: